Rekenen oefenen thuis: 7 speelse manieren zonder extra werkbladen

Kort antwoord

Rekenen oefenen thuis hoeft niet met extra werkbladen. Gebruik gewone voorwerpen om hoeveelheden zichtbaar te maken, tel en verdeel samen en bouw daarna eenvoudige optel- en aftreksommen met losse cijfers. Houd het moment kort en pas de opdracht aan op wat je kind op dat moment kan proberen.

1Waarom rekenen thuis soms als extra schoolwerk voelt

Na een schooldag heeft je kind niet altijd zin in nieuwe opdrachten. Zodra er een vel sommen verschijnt en ieder antwoord wordt gecontroleerd, kan een ontspannen moment als een toets voelen. Ook een vriendelijke vraag kan druk geven als je kind denkt dat het antwoord meteen goed moet zijn.

Kondig daarom niet steeds aan dat jullie gaan oefenen. Vraag gewoon of je kind wil helpen met tellen, verdelen of neerleggen. Een rekenspel voor kinderen mag ruimte geven om eerst te kijken, iets te proberen of te stoppen. Reageer vooral op de aanpak en niet alleen op de uitkomst.

• Tel samen hoeveel bekers er op tafel nodig zijn.
• Laat je kind kiezen welke spullen jullie gebruiken.
• Vraag bij een onverwacht antwoord hoe je kind heeft geteld.

2Begin met hoeveelheden en voorwerpen uit het dagelijks leven

Een cijfer is een teken, terwijl je een hoeveelheid kunt zien, aanraken en verplaatsen. Begin daarom met gewone voorwerpen, zoals lepels, blokken of stukken fruit. Laat je kind eerst kijken en tellen. Zoek daarna samen het cijfer dat bij de hoeveelheid hoort.

Spelend leren rekenen vraagt geen apart programma. Tel speelgoed tijdens het opruimen, verdeel fruit over bordjes of leg sokken per paar. Laat je kind ieder voorwerp tijdens het tellen aanraken of verschuiven. Zo blijft duidelijk wat al is meegeteld.

1. Kies een hoeveelheid die je kind rustig kan overzien.
2. Verplaats ieder voorwerp tijdens het tellen.
3. Leg daarna het passende cijfer bij de hoeveelheid.

3Laat kinderen sommen bouwen met losse cijfers

Wanneer hoeveelheden herkenbaar zijn, kun je de stap naar een geschreven som maken. Gebruik losse cijfers van stevig papier, karton of hout en leg de rekentekens klaar. Je kind kan zoeken en schuiven totdat de som bij de voorwerpen past.

Maak eerst de situatie en bouw daarna de som. Schuif groepjes bij elkaar voor optellen of haal voorwerpen weg voor aftrekken. Zoek vervolgens de passende cijfers en controleer de uitkomst door te tellen. Klopt de som niet, dan kan je kind iets verplaatsen en opnieuw kijken.

• Leg eerst de hoeveelheden neer.
• Laat je kind zelf de cijfers en tekens zoeken.
• Controleer de gebouwde som met de voorwerpen.

4Start met eenvoudige opgaven en bouw rustig op

Een passende opgave sluit aan bij wat je kind nu kan proberen. Begin met hoeveelheden die overzichtelijk voelen. Gaat het tellen rustig, dan kun je iets toevoegen of weghalen. Ontstaat er verwarring, maak de opdracht dan eenvoudiger. Teruggaan naar aanwijzen en tellen is prima.

Bij optellen oefenen schuif je zichtbare groepjes bij elkaar. Bij aftrekken oefenen haal je echt iets weg. Het verschil tussen erbij en eraf zit dan niet alleen in het rekenteken, maar ook in de handeling. Kies eerst één soort som en wissel pas wanneer je kind daar ruimte voor heeft.

5Maak van optellen en aftrekken een zoek of legspel

Maak er een zoekspel of een legspel van. Door te zoeken, bewegen en leggen voelt rekenen anders dan alleen antwoorden opschrijven. Leg losse cijfers verspreid over de tafel of op zichtbare plekken in de kamer. Bouw met voorwerpen een som en laat je kind de cijfers zoeken die daarbij horen.

Je kunt het spel ook omdraaien. Laat je kind een cijfer kiezen en de passende hoeveelheid neerleggen. Voeg daarna iets toe of haal iets weg. Vervolgens zoekt je kind het cijfer dat bij de nieuwe hoeveelheid past. Bij twijfel kunnen jullie samen tellen en de keuze aanpassen.

1. Maak een beginhoeveelheid met blokken, knopen of speelgoed.
2. Voeg iets toe of neem iets weg.
3. Zoek het cijfer dat bij de nieuwe hoeveelheid hoort.
4. Controleer de keuze door te tellen.

6Laat je kind uitleggen hoe het tot een antwoord komt

Een antwoord laat niet altijd zien hoe je kind heeft gedacht. Misschien telt je kind alles opnieuw, begint het bij het grootste getal of maakt het eerst een handig groepje. Vraag daarom af en toe wat er gebeurde. Zo merk je welk deel duidelijk is en waar nog twijfel zit.

Houd je vragen open en vriendelijk. Vraag wat je kind eerst deed of hoe jullie het antwoord kunnen controleren. Een uitleg hoeft niet lang te zijn. Aanwijzen, voorwerpen verschuiven of de som opnieuw leggen is ook uitleg. Kijk eerst naar de gekozen aanpak voordat je een andere manier voordoet.

7Houd oefenmomenten kort en positief

Bij rekenen oefenen thuis hoef je geen vast aantal sommen af te maken. Een prettig moment tijdens het koken, spelen of opruimen kan genoeg zijn. Stop wanneer je merkt dat de aandacht afneemt. Rustig afronden betekent niet dat het oefenen is mislukt.

Let op signalen zoals veel gokken, wegkijken of gehaast antwoorden. Benoem bij het afronden iets concreets dat je zag, zoals zorgvuldig tellen of zelf controleren. Voor afwisseling hoeft de som niet moeilijker te worden. Ander materiaal geeft dezelfde opdracht al een nieuw gevoel.

• Kies per moment één soort opdracht.
• Laat je kind soms het materiaal kiezen.
• Benoem de aanpak en niet alleen het antwoord.
• Rond rustig af wanneer de aandacht afneemt.

Rekenwonder: sommen zien, neerleggen en opnieuw oefenen

Wil je niet steeds zelf cijfers en opdrachten maken, dan brengt Rekenwonder verschillende onderdelen voor rekenen samen. Het rekenspel bevat rekenkaarten, houten cijfers, telstokjes en een uitwisbare stift. Het is bedoeld voor cijfers herkennen, tellen, optellen en aftrekken. Je kind kan een opgave bekijken en de som daarna zelf opbouwen.

Met de telstokjes kan je kind hoeveelheden neerleggen. De losse cijfers maken de opgebouwde som zichtbaar en met de uitwisbare stift kunnen antwoorden opnieuw worden ingevuld. Kies een kaart die past bij wat je kind wil proberen. Jullie kunnen samen spelen of je kind kan zelfstandig herhalen.